Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies .

Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

cokupic.pl Opinie Księgarnia Książki Beletrystyka Powieści i opowiadania Amerykański fikcjonarz
Amerykański fikcjonarz

Amerykański fikcjonarz

Kup ten produkt na Ceneo

Kup ten produkt na Allegro

Ceny w sklepach ceneo

Oferty allegro

Opis produktu

"Trudno powiedzieć, czym jest ""fikcjonarz"" Dubravki Ugresić. Chyba wszystkim po trochu: trochę esejem, trochę dziennikiem intymnym, trochę powieścią, trochę zapiskami ""na pudełku od zapałek"". Czas, który chorwacka pisarka spędziła na stypendium w Stanach Zjednoczonych, pozwolił jej spojrzeć z geograficznego i mentalnego dystansu na tragedię własnego narodu, na rozpad Jugosławii, na narodziny jugonostalgii. Na narastające w niej na obczyźnie, z dala od ogarniętej wojną ojczyzny, poczucie bezdomności. A także absurdalności epoki, w której można co prawda bez problemu pokonać odległość tysięcy kilometrów, z jednej półkuli na drugą, w ciągu kilku godzin, ale w żadnej mierze nie oznacza to zmniejszenia mentalnego, kulturowego dystansu. ""Twoje teksty są bardzo smutne: jakby mówiły o kimś, kto znalazł się w pustym domu i powoli, trochę jak nieobecny, ustawia w nim rzeczy, napisał nieco później Henk. Henk Figee to przyjaciel, pisarz i redaktor moich holenderskich książek. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że obraz kogoś, kto znalazł się w pustym domu, zamieni się w trwałe uczucie bezdomności"". Henk Figee mówił o tekstach, które Dubravka Ugresić pisała na zamówienie pewnej amsterdamskiej gazety, tekstach, które w pewnym sensie zrodziły, a na pewno poprzedziły ""Amerykański fikcjonarz"". ""Przepisując na maszynie teksty do swego amerykańskiego słownika, zamiast &d& przez pomyłkę nacisnęłam &f& i dictionary zamienił się w fictionary. Przypadkowy błąd tylko potwierdził mój wewnętrzny koszmar. Bo jeżeli rzeczywistość już nie istnieje, to i ""fikcja"", i ""fakcja"" tracą pierwotne znaczenie. Słowa zebrane na kupkę znowu się rozsypały... Nieco później wpadłam na to, co i tak wiedziałam od początku: że nawet przypadkowy błąd nie może być przypadkowy, bo z pewnością już zaistniał w jakimś innym miejscu, w jakimś innym języku. Oto francuski filozof Alain Finkielkraut swój ""fikcjonarz"", ""Petit fictionnaire illustre"", określa jako składnicę słów, które są tylko bodźcem, ""pretekstem do opowiadania&. W porządku, w jakim znajdują się w książce, teksty te powstawały w Amsterdamie, w Middletown i Nowym Jorku, od października 1991 do czerwca 1992 roku. Appendix, dwa listy, a także to zakończenie służące jako początek - dodałam trochę później, w sierpniu 1992, już w Zagrzebiu"" - napisała o swojej książce autorka. Eseistyka polityczna, znana już ze świetnej ""Kultury kłamstwa"", miesza się w ""Amerykańskim fikcjonarzu"" z subtelną analizą antropologiczną (której pozazdrościć jej powinien niejeden antropolog kultury), gdy po mistrzowsku, znakomicie puentując, zestawia Dubravka Ugreić cywilizację Europy Wschodniej i Środkowej z cywilizacją amerykańską i cywilizacją Europy Zachodniej, a także z dziennikiem intymnym: z opisem cierpienia, wspomnianego już poczucia bezdomności, wreszcie - last but not least - dominującego odczucia fikcyjności świata i rzeczywistości. Bo też czy życie w podwójnej rzeczywistości: na przemian w bombardowanym Zagrzebiu - w jego piwnicach (pełniących rolę prowizorycznych schronów) i mieszkaniach, stanowiących dosłowne i symboliczne grobowce: groby pamiątek, wspomnień o dawnym, normalnym życiu, ale bywające też rzeczywistymi grobami bliskich ludzi - i na sterylnych uniwersytetach, w wydawnictwach i redakcjach tego zupełnie innego, o całe lata świetlne oddalonego amerykańskiego świata może budzić inne odczucia aniżeli głębokie, schizofreniczne poczucie nierzeczywistości, fikcyjności właśnie. Trudno o trafniejsze słowo, aniżeli to, którym posługuje się Dubravka Ugreić, a które - jeżeli wierzyć anegdocie - odkryte zostało przez nią tak zupełnie przypadkowo. ""Amerykański fikcjonarz& chorwackiej pisarki Dubravki Ugreić powinien być wydany już kilka lat temu - niestety, ukazały się tylko jego fragmenty w ""Literaturze na Świecie"". Skoro więc nie wydano go w całości do tej pory - należy go opublikować jak najszybciej, póki jeszcze trwa pamięć wojny w byłej Jugosławii. A takie zdarzenia, obrosłe nawet w najstraszliwsze epizody - paradoksalnie - w świecie rządzonym przez telewizję bardzo szybko popadają w zapomnienie. Ugreić znana jest w Polsce z parodystycznej, piekielnie zabawnej książki ""Forsowanie powieści-rzeki"", w której sportretowała i bezlitośnie wyśmiała międzynarodowe środowisko pisarzy przybyłych na literacki kogres do Zagrzebia, oraz ze zbioru wybitnych esejów ""Kultura kłamstwa"". Zawierał on kilkanaście ""esejów antypolitycznych"", jak je nazwała w podtytule książki sama autorka (nawiązując do Györgi Konráda), choć poświęconych sprawom nierozerwalnie z polityką związanych. ""Fikcjonarz"" jest logicznym dopełnieniem ""Kultury kłamstwa"" - to kolejny argument, że należy go szybko wydać. ""Fikcjonarz"" wydany osiem lat temu, to dziennik emigracji - czas wojny serbsko-chorwackiej pisarka spędziła w USA, wykładając tam literatury słowiańskie. Dzięki swojemu pochodzeniu budziła oczywiste zainteresowanie, ale też miała okazję zobaczyć indolencję ludzi, którzy uważali, że coś na ten temat wiedzą i mają do powiedzenia. Ugreić zanim została poważną eseistką polityczną była autorką książek dla dzieci - to dzięki temu w jej pisarstwie jest ciepło i spokój. A zanim napisała ""Kulturę kłamstwa"" i ""Fikcjonarz"" napisała ""Forsowanie powieści-rzeki"" - dzięki temu potrafi być autoironiczna i narracyjnie lekka, choć nie o lekkich sprawach pisząca. Dzięki Ugreić łatwiej nam jest zrozumieć nie tylko wojnę na Bałkanach, ale także sytuację Jugo-intelektualistów na emigracji i szerzej - wszystkich uchodźców z krajów, które powstały po rozpadzie Titolandu. I jeszcze szerzej - zrozumieć nie tylko Jugosławian, lecz także Polaków, którzy popadali w emigranckie frustracje, kiedy okazywało się, że świat nie żyje ich tragediami"" - Krzysztof Varga. Dubravka Ugreič (ur. 1949), najbardziej znana współczesna pisarka chorwacka, przedstawicielka nurtu postmodernistycznego w prozie chorwackiej, autorka powieści pastiszy (""tefica Cvek u raljama zivota"" 1981, ""Forsowanie powieści-rzeki"" 1988, wyd. pol. 1992), książki dla dzieci, tom szkiców o literaturze rosyjskiej ""Nova ruska proza"" (1980), antologia prozy rosyjskiej wydanej poza oficjalnym obiegiem (1988), eseje o tematyce społ.-polit. (pol. wybór ""Kultura kłamstwa"" 1998), szeroko komentowane w prasie zachodniej, w latach 1974-1993 wykładowca w Instytucie Teorii Literatury w Zagrzebiu, visiting professor wielu uczelni w Europie Zachodniej i Ameryce, stale współpracuje z pismami ""Die Zeit"", ""NRC Handelsblad"" oraz ""Lettre International"", jest laureatką wielu nagród literackich, w 2000 otrzymała prestiżową nagrodę im. H. Manna."
  • Ilość stron: 208
  • Wydawnictwo: Czarne
  • Rok wydania: 2001
  • Oprawa: broszurowa
  • Format: 12,2x 19,5 cm